De kaartverkoop voor ons Jubileumcongres is geopend. Koop nu uw kaartje via deze link: https://www.stichtingzenobia.nl/kaartverkoop/
Tarieven:
Regulier €15,00
EOL/NKV €10,00
Jongeren (<25) €7,50
Ben je docent geschiedenis of klassieke talen? Dan kan je via AlfaGammapartners ook een nascholingscertificaat ontvangen voor het deelnemen aan dit congres.
Zaterdag 7 november 2026 (inloop vanaf 12:00)
12:30-17:00
Amstelkerk, Amsterdam
Op het programma staan de volgende lezingen, die worden afgewisseld door een interview met archeoloog Karam Abboud en een panel met promovendi.
Lucinda Dirven: Zenobia, Mawia en andere ‘warrior queens’ in de Arabische wereld voor de Islam
Vrouwelijke heersers die op het slagveld hun troepen aanvoeren spreken al eeuwenlang tot de verbeelding en zijn in onze digitale wereld populairder dan ooit. Toch zijn de historische voorbeelden van dergelijke krijgslustige koninginnen beperkt. Het is dan ook opmerkelijk dat twee van hen, Zenobia van Palmyra en Mawia, vrij kort na elkaar in de derde en de vierde eeuw CE furore maakten in de huidige Arabische wereld. In deze lezing zal ik ingaan op het fenomeen ‘warrior queens’ en speciaal aandacht besteden aan krijgshaftige vrouwen in de pre-islamitische Arabische wereld. Allereerst zal ik de historiciteit van de verhalen rondom het militaire optreden van Zenobia, Mawia en andere Arabische koninginnen onderzoeken. Daarna zal ik kijken hoe een dergelijke rol samenhangt met de sociale en cultuur-historische situatie waarin deze heersers leefden.
Martijn Icks: Meer mans dan de keizer. Zenobia, Gallienus en keizerlijke deugd in de Historia Augusta
De Historia Augusta brengt Zenobia in verband met beroemde oosterse koninginnen als Semiramis, Cleopatra en Dido. Met name die eerste twee hadden in het Romeinse literaire discours een twijfelachtige reputatie als vrouwen die op het politieke en militaire vlak een ‘mannelijke’ rol opeisten en de mannen in hun omgeving in een ondergeschikte ‘vrouwelijke’ positie dwongen. Toch wordt Zenobia’s echtgenoot Odaenathus in de Historia Augusta eveneens als effectief bestuurder en bekwaam veldheer voorgesteld. Zoals de auteur herhaaldelijk aangeeft, dient de Palmyreense heerseres in de eerste plaats als contrastfiguur om Gallienus in een kwaad daglicht te stellen. Dit paper onderzoekt hoe de complementaire portretten van Zenobia en Gallienus in de Historia Augusta binnen laatantieke discoursen over goed keizerschap passen en binnen welke grenzen de literaire figuur van de oosterse koningin daarbij als positief voorbeeld kon worden ingezet.
Diederik Burgersdijk: Zenobia van de oudheid tot vandaag: een omstreden symbool in de strijd om de macht
Al vanaf de late oudheid toont de Syrische woestijnkoningin dubbele gezichten: eerst als bewonderde en gevreesde vrijheidsstrijder voor haar stad in een imperialistische machtsspel, tot omstreden politiek symbool in het moderne Syrië. In de tweede helft van de twintigste eeuw werden Zenobia / Zainab en haar stad Palmyra ingezet voor nationalistische doeleinden van een autocratisch regime, percepties die in recente tijd zijn omgeslagen tot mikpunt van regionale critici van het oude regime, en van het ‘westen’. Oriëntalisme is de rode draad in de receptie van Zenobia, een eeuwenoud discours dat in deze lezing wordt uiteengezet.
