Wij werven weer: word lid van het Organiserend Comité voor het jubileumcongres

Ook dit jaar zoekt Stichting Zenobia weer enthousiaste leden van het Organiserende Comité. 2026 is een bijzonder jaar, want dit najaar vindt het twintigste Zenobiacongres plaats!

Heb jij affiniteit met de geschiedenis van de culturen rondom de Middellandse zee in de oudheid en latere periodes en lijkt het je leuk je steentje bij te dragen aan het organiseren van een prachtig congres om kennis hierover te delen met een divers publiek? Dan zoeken we jou!

Ieder jaar organiseert Stichting Zenobia het Zenobiacongres, waar aan de hand van een thema verschillende sprekers vertellen over hun expertise. Als lid van het Organiserend Comité help je met de voorbereidingen voor het jaarlijkse Zenobiacongres en leid je op de dag zelf alles in goede banen. Voor meer informatie verwijzen we graag door naar de websitepagina, waar je alles vindt over eerdere congressen.

Heb jij interesse? Stuur een motivatie van max. 300 woorden en een kort CV uiterlijk 1 maart 2026 naar info@stichtingzenobia.nl o.v.v. ‘sollicitatie OC’ t.a.v. Arjan Breukel, secretaris van de stichting.

Terugblik: Zwarte Zeecongres

In de imposante Thomaskerk vond in het najaar van 2025 het negentiende Zenobiacongres plaats met als thema de Zwarte Zee. Wij genieten nog na van de lezingen, de geweldige opkomst en de goede gesprekken.

De foto’s zijn dit jaar genomen door Martje de Vries.

Nieuwe lesbrief: Constantinopel en Byzantijns Grieks

Deze lesbrief is opgezet als een kennismaking met de geschiedenis van de stad Constantinopel en het Byzantijnse Rijk binnen het curriculum van het vak Griekse Taal en Cultuur (GTC). De leerling leert onder meer het verschil tussen Klassiek en Byzantijns Grieks te herkennen. Ook raakt de leerling vertrouwd met het Oost-Romeinse Rijk, mythes in middeleeuwse vorm en het christendom van deze regio en periode. Irene Jacobs en Christian Kicken schreven de lesbrief.

Constantijn I – uitsnede van een mozaïek, te vinden bij de zuidwestelijke ingang van de Hagia Sophia te Istanbul.

Aansluiting bij lesmethodes: Argo Grieks bovenbouw, tekstboek leerjaar 5, Pallas 3, Palladion
Tijdsduur: vanaf 2 à 3 lessen tot een hele periode (9 weken)
Redactie: Kristel Henquet, Reinhart Ceulemans, Inger Kuin en Kokkie van Oeveren
Ontwerp en vormgevingTineke Rooijakkers

Alle lesbrieven van Stichting Zenobia zijn hier te vinden. Hieronder vindt u de docentenhandleiding en het leerlingenmateriaal van deze Byzantijnse lesbrief.

Nieuwe lesbrief Mesopotamië:  Linguae Francae Antiquae

In de reeks Mesopotamische Odyssee is van de hand van Hanna Hoogenraad en Bas Wagenaar een nieuwe lesbrief verschenen. Deze les gaat over twee belangrijke talen in het Oude Midden Oosten: Akkadisch en Aramees. Na deze les weten leerlingen hoe men vroeger in deze talen schreef, in het spijkerschrift en in het alfabet, en hoe de talen een belangrijke vorm van communicatie waren. Besproken wordt hoe deze talen werden gebruikt door mensen met verschillende moedertalen om te communiceren.

Aansluiting bij lesmethodes: Argo Thema 1, Pallas Les 1, Disco Hoofdstuk 1, Minerva Hoofdstuk 1, SPQR Inleiding “Romani”, Feniks Hoofdstuk 2, 3.1, 4.1, Memo V1 Hoofdstuk 1, 2 en 3, Geschiedeniswerkplaats Hoofdstuk 3 en 4, Tijd voor Geschiedenis Tijdvak 2
Redactie: Rients de Boer, Kristel Henquet, Inger Kuin, Kokkie van Oeveren
Ontwerp en vormgevingTineke Rooijakkers 

Alle lesbrieven van Stichting Zenobia zijn hier te vinden. De lesbrieven over Akkadisch en Aramees zijn ook hier te downloaden:

Markeer in uw agenda: 15 november 2025

Al sinds mensenheugenis functioneren zeeën als scharnieren tussen samenlevingen. Trouwe volgers van Stichting Zenobia zullen vooral bekend zijn met de Middellandse Zee, maar voor ons volgende congres maken we een ander uitstapje. Zaterdag 15 november vindt het negentiende Zenobiacongres plaats in de Thomaskerk te Amsterdam, met als thema: ‘De Zwarte Zee’.

Jaarverslag 2024

Het jaarverslag van 2024 is gepubliceerd. Hierin leest u hoe Stichting Zenobia de gedoneerde middelen heeft aangewend om haar doelen te verwezenlijken. Wilt u een bijdrage leveren aan het bereiken van deze doelen in de toekomst? Op deze pagina leest u alles over doneren. De stichting heeft een ANBI-status. Hoogtepunten van 2024 waren de Zenobialezing over de antieke roman door prof.dr. Koen De Temmerman en het Zenobiacongres over Cleopatra.

Bestuursvacature: secretaris

Stichting Zenobia zoekt een nieuwe secretaris. De secretaris beheert de formele documentatie en communicatie, waaronder het opstellen van vergaderagenda’s valt. 

Wie ben jij als bestuurslid van Stichting Zenobia?

  • Je bent communicatief vaardig, nauwkeurig en kunt goed plannen en prioriteiten stellen;
  • Het lijkt je interessant om het reilen en zeilen van de Stichting te kennen;
  • Affiniteit met de cultuur, geschiedenis en/of actualiteit van het Mediterrane gebied is een pré;
  • Een (beginnend) eigen netwerk binnen de academische sfeer, culturele sector en/of het onderwijs is ook een pré.

Wat bieden wij?

  • Ervaring met bestuurlijke taken en de organisatie van publieksevenementen;
  • Inzicht in de organisatie van een ANBI-stichting;
  • Uitbreiding van je eigen academische en culturele netwerk.
  • Let op: het betreft onbetaald vrijwilligerswerk!

Interesse?

Ben je nieuwsgierig geworden naar Stichting Zenobia of heb je vragen? Wij beantwoorden je vragen graag en zijn altijd in voor een (digitale) koffie, ook als je niet direct geïnteresseerd bent in de vacatures maar wel op een andere manier betrokken wilt zijn bij (de activiteiten van) de Stichting. Je kunt ons bereiken via info@stichtingzenobia.nl.

Heb jij interesse in deze functies? Stuur je reactie (motivatiebrief en CV) naar info@stichtingzenobia.nl o.v.v. “sollicitatie bestuur”. Eventuele vragen kun je ook graag aan ditzelfde mailadres sturen.

Kolonialisme, Imperialisme en de Oudheid: een panelgesprek

13 maart 2025 va. 20:00 | RMO Leiden | Gratis toegang

Wie de Romeinse geschiedenis heeft geleerd, denkt aan de drieslag koningstijd, republiek, keizerrijk. De totstandkoming van dit imperium, dat het gehele Middellandse Zeegebied besloeg, ging gepaard met kolonisering, inlijving, en onderwerping van onder meer Grieken, Kelten, Puniërs, Perzen, en Egyptenaren. Vanaf de 15e eeuw is het Romeinse imperium een voortdurend wisselende maar altijd aanwezige herinnering in de expansie van Europese mogendheden. Hoe zag die herinnering eruit, en was die actief of latend, rechtvaardigend of bespiegelend? Welke bronnen hebben we daarover, van wie komen die, en komen ze van binnen of buiten Europa? Tijdens dit panel gaan we in gesprek met experts over hoe de Oudheid is (en wordt) gebruikt om Europese kolonisatie en overheersing in de vroegmoderne en moderne tijd vorm te geven. Deelnemende panelleden zijn dr. Dinah Wouters (UU/RUG), dr. Tycho Maas (UU), dr. Nathalie de Haan (RU). De avond wordt gemodereerd door dr. Suzan van de Velde, conservator Klassieke Wereld van het RMO.

Nicolas Verkolje, Allegorische voorstelling van de Amsterdamse Kamer van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (Rijksmuseum: SK-A-4290).

Zenobialezing: De avonturen van de roman in de oudheid (en daarna)

Op 25 september houdt prof.dr. Koen De Temmerman, hoogleraar Letterkunde aan de Universiteit Gent, de Zenobialezing in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. Onderwerp van de lezing is het antieke romangenre. Aanmelden via de website van het museum is verplicht. Meer informatie is hier te vinden.

25 sep. 2024: Zenobialezing door prof.dr. Koen De Temmerman | 19:30-20:30 in de Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden

Abraham Bloemaert, Theagenes en Charicleia na de schipbreuk, 1625. (Publiek beschikbaar)

De roman is vandaag één van de populairste literaire genres wereldwijd. Wist u dat dit genre niet is ontstaan met Cervantes of Rabelais in de vroegmoderne periode maar reeds in de oudheid bestond? En dat één vertegenwoordiger van dit antieke genre (waarvan bovenstaande afbeelding de openingsscène uitbeeldt) hét model werd voor de romanschrijfkunst in het 16de– en 17de-eeuwse West-Europa? 

In deze lezing bespreken we de belangrijkste vertegenwoordigers van het antieke romangenre, en schetsen een beeld van hun belangrijkste inhoudelijke en verteltechnische kenmerken. Het wordt een tocht door het ganse Middellandse Zeegebied in het gezelschap van liefdeskoppels, bordeelhouders, grafrovers, piraten en grootkoningen. We gaan ook na hoe we de identiteit van lezers van antieke romans kunnen reconstrueren, en besteden aandacht aan de (aanzienlijke) impact van deze teksten op latere literaire tradities. We hebben het daarbij niet alleen over de (genoegzaam bekende) romanimitaties in het 12de-eeuwse Byzantium en over de vroegmoderne Westeuropese poetica’s, maar ook (en vooral) over minder bekende gevallen van receptie in de late oudheid en vroege middeleeuwen – van Griekse en Latijnse hagiografie tot Syrische retorica en Perzische middeleeuwse epiek.     

Koen De Temmerman is hoogleraar Letterkunde aan de Universiteit Gent, waar hij literatuurgeschiedenis en antieke retorica doceert en het Novel Saints: Ancient Fiction and Hagiography Research Centre leidt. Hij is hoofdredacteur van het vaktijdschrift Ancient Narrative en één van de coördinatoren van Ancient Rhetoric and Aesthetics (een onderzoeksgroep van OIKOS, de Nederlandse onderzoeksschool Klassieke Studies).     

Geslaagde Zenobia-avond tijdens Week van de Klassieken

Op donderdag 11 april organiseerde Stichting Zenobia een lezing over racisme en omgevingsdeterminisme in de Late Middeleeuwen in de Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden in het kader van de Week van de Klassieken. 

Dr. Claire Weeda (Universiteit Leiden) ging in haar lezing in op de laatmiddeleeuwse verspreiding en toepassing van ideeën over hoe het klimaat de fysiologie en natuurlijke competenties van mensen en dieren bepalen, naast leeftijd, geslacht en training. Schoolmeesters, hofdichters, etnografen en predikers zetten stereotypen in van Engelse intelligentie, Franse beschaving, Teutoonse gewelddadigheid, vrouwelijkheid van moslims en Afrikaanse zwakte. Stereotypen rechtvaardigden ongelijke rechten en meester-dienaarverhoudingen, Bovendien troffen ze verschillende groepen: vrouwen, horigen, joden, migranten en slaafgemaakten.

Het Leids Universitair Weekblad Mare interviewde Claire Weeda voorafgaand aan de lezing. Het interview is terug te lezen op de website van het weekblad.