Het stichtingsbestuur kijkt terug op een geslaagd jubileumcongres in de Amsterdamse Amstelkerk. Dankzij deze prachtige beelden van Paul Bataille een sfeerimpressie. Dit congres is mede mogelijk gemaakt door de hoofdsponsoren Labrys Reizen en het Oosters Instituut. Verder zijn we onze partners erkentelijk: AlfaGammaPartners, ZemZem, het Nederlands Klassiek Verbond, Taalhuis Amsterdam en Ex Oriente Lux.
De kaartverkoop voor ons Jubileumcongres is geopend. Koop nu uw kaartje via deze link: https://www.stichtingzenobia.nl/kaartverkoop/
Tarieven:
Regulier €15,00
EOL/NKV €10,00
Jongeren (<25) €7,50
Ben je docent geschiedenis of klassieke talen? Dan kan je via AlfaGammapartners ook een nascholingscertificaat ontvangen voor het deelnemen aan dit congres.
Zaterdag 7 november 2026 (inloop vanaf 12:00)
12:30-17:00
Amstelkerk, Amsterdam
Op het programma staan de volgende lezingen, die worden afgewisseld door een interview met archeoloog Karam Abboud en een panel met promovendi.
Lucinda Dirven: Zenobia, Mawia en andere ‘warrior queens’ in de Arabische wereld voor de Islam
Vrouwelijke heersers die op het slagveld hun troepen aanvoeren spreken al eeuwenlang tot de verbeelding en zijn in onze digitale wereld populairder dan ooit. Toch zijn de historische voorbeelden van dergelijke krijgslustige koninginnen beperkt. Het is dan ook opmerkelijk dat twee van hen, Zenobia van Palmyra en Mawia, vrij kort na elkaar in de derde en de vierde eeuw CE furore maakten in de huidige Arabische wereld. In deze lezing zal ik ingaan op het fenomeen ‘warrior queens’ en speciaal aandacht besteden aan krijgshaftige vrouwen in de pre-islamitische Arabische wereld. Allereerst zal ik de historiciteit van de verhalen rondom het militaire optreden van Zenobia, Mawia en andere Arabische koninginnen onderzoeken. Daarna zal ik kijken hoe een dergelijke rol samenhangt met de sociale en cultuur-historische situatie waarin deze heersers leefden.
Martijn Icks: Meer mans dan de keizer. Zenobia, Gallienus en keizerlijke deugd in de Historia Augusta
De Historia Augusta brengt Zenobia in verband met beroemde oosterse koninginnen als Semiramis, Cleopatra en Dido. Met name die eerste twee hadden in het Romeinse literaire discours een twijfelachtige reputatie als vrouwen die op het politieke en militaire vlak een ‘mannelijke’ rol opeisten en de mannen in hun omgeving in een ondergeschikte ‘vrouwelijke’ positie dwongen. Toch wordt Zenobia’s echtgenoot Odaenathus in de Historia Augusta eveneens als effectief bestuurder en bekwaam veldheer voorgesteld. Zoals de auteur herhaaldelijk aangeeft, dient de Palmyreense heerseres in de eerste plaats als contrastfiguur om Gallienus in een kwaad daglicht te stellen. Dit paper onderzoekt hoe de complementaire portretten van Zenobia en Gallienus in de Historia Augusta binnen laatantieke discoursen over goed keizerschap passen en binnen welke grenzen de literaire figuur van de oosterse koningin daarbij als positief voorbeeld kon worden ingezet.
Diederik Burgersdijk: Zenobia van de oudheid tot vandaag: een omstreden symbool in de strijd om de macht
Al vanaf de late oudheid toont de Syrische woestijnkoningin dubbele gezichten: eerst als bewonderde en gevreesde vrijheidsstrijder voor haar stad in een imperialistische machtsspel, tot omstreden politiek symbool in het moderne Syrië. In de tweede helft van de twintigste eeuw werden Zenobia / Zainab en haar stad Palmyra ingezet voor nationalistische doeleinden van een autocratisch regime, percepties die in recente tijd zijn omgeslagen tot mikpunt van regionale critici van het oude regime, en van het ‘westen’. Oriëntalisme is de rode draad in de receptie van Zenobia, een eeuwenoud discours dat in deze lezing wordt uiteengezet.
Omdat de termijn van het huidige bestuur dit jaar afloopt, werft de Stichting nieuwe bestuursleden. Zie de vacaturetekst voor alle informatie.
NB. De reactietermijn is verlengd tot 30 sep. 2026 voor de functie Bestuurslid Publiciteit
Acquisitie op basis van deze vacature wordt niet op prijs gesteld.
Het jaarverslag voor 2025 is verschenen. Hieronder leest u op welke manier de stichting haar doelen heeft verwezenlijkt. Hoogtepunten in 2025 waren het drukbezochte Zwarte Zeecongres, de verschijning van meerdere lesbrieven en een prikkelende avond over kolonialisme in en door het gebruik van de Oudheid.
Ook dit jaar zoekt Stichting Zenobia weer enthousiaste leden van het Organiserende Comité. 2026 is een bijzonder jaar, want dit najaar vindt het twintigste Zenobiacongres plaats!
Heb jij affiniteit met de geschiedenis van de culturen rondom de Middellandse zee in de oudheid en latere periodes en lijkt het je leuk je steentje bij te dragen aan het organiseren van een prachtig congres om kennis hierover te delen met een divers publiek? Dan zoeken we jou!
Ieder jaar organiseert Stichting Zenobia het Zenobiacongres, waar aan de hand van een thema verschillende sprekers vertellen over hun expertise. Als lid van het Organiserend Comité help je met de voorbereidingen voor het jaarlijkse Zenobiacongres en leid je op de dag zelf alles in goede banen. Voor meer informatie verwijzen we graag door naar de websitepagina, waar je alles vindt over eerdere congressen.
Heb jij interesse? Stuur een motivatie van max. 300 woorden en een kort CV uiterlijk 1 maart 2026 naar info@stichtingzenobia.nl o.v.v. ‘sollicitatie OC’ t.a.v. Arjan Breukel, secretaris van de stichting.
In de imposante Thomaskerk vond in het najaar van 2025 het negentiende Zenobiacongres plaats met als thema de Zwarte Zee. Wij genieten nog na van de lezingen, de geweldige opkomst en de goede gesprekken.
De foto’s zijn dit jaar genomen door Martje de Vries.
Deze lesbrief is opgezet als een kennismaking met de geschiedenis van de stad Constantinopel en het Byzantijnse Rijk binnen het curriculum van het vak Griekse Taal en Cultuur (GTC). De leerling leert onder meer het verschil tussen Klassiek en Byzantijns Grieks te herkennen. Ook raakt de leerling vertrouwd met het Oost-Romeinse Rijk, mythes in middeleeuwse vorm en het christendom van deze regio en periode. Irene Jacobs en Christian Kicken schreven de lesbrief.
Aansluiting bij lesmethodes: Argo Grieks bovenbouw, tekstboek leerjaar 5, Pallas 3, Palladion
Tijdsduur: vanaf 2 à 3 lessen tot een hele periode (9 weken)
Redactie: Kristel Henquet, Reinhart Ceulemans, Inger Kuin en Kokkie van Oeveren
Ontwerp en vormgeving: Tineke Rooijakkers
Alle lesbrieven van Stichting Zenobia zijn hier te vinden. Hieronder vindt u de docentenhandleiding en het leerlingenmateriaal van deze Byzantijnse lesbrief.
In de reeks Mesopotamische Odyssee is van de hand van Hanna Hoogenraad en Bas Wagenaar een nieuwe lesbrief verschenen. Deze les gaat over twee belangrijke talen in het Oude Midden Oosten: Akkadisch en Aramees. Na deze les weten leerlingen hoe men vroeger in deze talen schreef, in het spijkerschrift en in het alfabet, en hoe de talen een belangrijke vorm van communicatie waren. Besproken wordt hoe deze talen werden gebruikt door mensen met verschillende moedertalen om te communiceren.
Aansluiting bij lesmethodes: Argo Thema 1, Pallas Les 1, Disco Hoofdstuk 1, Minerva Hoofdstuk 1, SPQR Inleiding “Romani”, Feniks Hoofdstuk 2, 3.1, 4.1, Memo V1 Hoofdstuk 1, 2 en 3, Geschiedeniswerkplaats Hoofdstuk 3 en 4, Tijd voor Geschiedenis Tijdvak 2
Redactie: Rients de Boer, Kristel Henquet, Inger Kuin, Kokkie van Oeveren
Ontwerp en vormgeving: Tineke Rooijakkers
Alle lesbrieven van Stichting Zenobia zijn hier te vinden. De lesbrieven over Akkadisch en Aramees zijn ook hier te downloaden:
Al sinds mensenheugenis functioneren zeeën als scharnieren tussen samenlevingen. Trouwe volgers van Stichting Zenobia zullen vooral bekend zijn met de Middellandse Zee, maar voor ons volgende congres maken we een ander uitstapje. Zaterdag 15 november vindt het negentiende Zenobiacongres plaats in de Thomaskerk te Amsterdam, met als thema: ‘De Zwarte Zee’.
Het jaarverslag van 2024 is gepubliceerd. Hierin leest u hoe Stichting Zenobia de gedoneerde middelen heeft aangewend om haar doelen te verwezenlijken. Wilt u een bijdrage leveren aan het bereiken van deze doelen in de toekomst? Op deze pagina leest u alles over doneren. De stichting heeft een ANBI-status. Hoogtepunten van 2024 waren de Zenobialezing over de antieke roman door prof.dr. Koen De Temmerman en het Zenobiacongres over Cleopatra.