Attentie: Museumnacht

Voor die mensen die het Achtste van Zenobia gaan bezoeken op 1 november is het wellicht interessant kennis te nemen van het feit dat op diezelfde avond de Amsterdamse Museumnacht zal plaatsvinden. Zenobia kan u niet aan een kaartje helpen, maar wijst u alsnog graag op de mogelijkheid ervan. Kijkt u op www.museumnachtamsterdam.nl voor meer informatie en wacht u niet te lang – het gaat vaak hard met de kaartjes.

Het Achtste: informatie, programma, aanmelding

In 2014 is het 2000 jaar geleden dat Augustus (63 v.Chr. – 14 n.Chr.) overleed, de man die de geschiedenis is ingegaan als de eerste keizer van het Romeinse Rijk. Hij liet niet alleen een stad van marmer achter, maar vooral ook een politieke erfenis die de wereldgeschiedenis verregaand heeft beïnvloed. Bij zijn dood regeerde Rome over de mediterrane wereld, een geglobaliseerd rijk dat zich uitstrekte van de Rijn tot de Rode Zee en de zoomlijn der woestijn. Het Oostelijke Middellandse Zee-bekken (Griekenland, Klein-Azië, Syrië en Egypte) speelde in alle opzichten een cruciale rol in zijn bewind, zowel economisch en machtspolitiek als cultureel en ideologisch.

Het Achtste Zenobiacongres, getiteld Augustus en het Oosten, is geheel gewijd aan de veelzijdige en soms onderbelichte rol die het mediterrane Oosten speelde in de politiek van Augustus en de cultuur van zijn tijd. Het motto van het congres is ontleend aan Augustus’ hofdichter Vergilius, die de Romeinse machthebber typeerde als spoliis Orientis onustum (“beladen met buit van het Oosten”, Aeneis I.289) –– een indicatie dat ook in de perceptie van de Romeinen het Oosten en zijn (culturele) rijkdommen een essentieel onderdeel uitmaakte van het succesvolle bewind van Rome’s ‘eerste keizer’.

Aanmelden voor het congres

website eol zonder vroegboekkorting

Programma

12.30 Zaal open voor registratie – Bazar open – koffie en thee in Tetterodebibliotheek

13.15 OPENING: Welkom en introductie Raaflaub

BLOK 1
13.30 Kurt Raaflaub (Brown University, Providence, USA) – I forced the Parthians to return the standards. Roman dealings with the Parthian question;
14.25 Olivier Hekster (Radboud Universiteit, Nijmegen) – Het imago van Augustus in het oosten. Tekst en beeld;
14.50 Miguel John Versluys (Universiteit Leiden) – Augustus: Hellenistisch vorst, Egyptische farao.

15.15 Discussie blok 1

Koffie- en theebuffet in Tetterodebibliotheek en Senaatskamer

BLOK 2
16.05 David Rijser (Universiteit van Amsterdam) – over de augusteïsche receptie van de hellenistische culturele canon: Pergamese beeldende kunst en Alexandrijnse literatuur
16.30 Diederik Burgersdijk (Radboud Universiteit, Nijmegen) – over de augusteïsche politiek van Constantijn en de christelijke interpretatie van Vergilius’ 4e Ecloge in de Late Oudheid
16.55 Nathalie de Haan (Radboud Universiteit, Nijmegen) – Sub specie aeternitatis. Het Romeinse verleden in modern Italië.

17.20 Discussie blok 2 en einddiscussie

17.30 Uitreiking Zenobia Essayprijs door juryvoorzitter Lucinda Dirven

19.00 Mogelijkheid tot bezoeken van het Augustustentoonstelling in het Allard Pierson Museum tijdens de Amsterdamse Museumn8 (tot 2u, op eigen gelegenheid)

Aanmelden

 

De sprekers zijn bekend

Inmiddels zijn alle sprekers van het Achtste bekend. Graag stelt Zenobia ze bij dezen kort aan u voor.

Kurt Raaflaub

Kurt Raaflaub is Professor Emeritus of Classics and History aan de prestigieuze Brown University in Providence (Rhode Island, USA). Hij geldt als een van de meest veelzijdige oudhistorici in zowel de Engels- als Duitstalige academische wereld. Van zijn talrijke publicaties op het gebied van de sociale, politieke en intellectuele geschiedenis van zowel de Griekse als de Romeinse oudheid is hier met name de kiemkrachtige bundel Between republic and empire: interpretations of Augustus and his principate (Berkeley 1990), die hij samen met Mark Toher bezorgde, het vermelden waard.

Op het Augustus-en-het-Oostencongres zal Kurt Raaflaub spreken over de achtergrond van Romes Oostenpolitiek, met speciale aandacht daarbinnen voor Pompeius, Caesar, en uiteindelijk Augustus.

Olivier Hekster

Olivier Hekster is hoogleraar Oude Geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij promoveerde in 2002 op een proefschrift over keizer Commodus aan de universiteiten van Oxford en Nijmegen. Zijn onderzoek richt zich op de rol van ideologie in de Romeinse oudheid in het algemeen en de beeldvorming van Romeinse keizers in het bijzonder. Nadruk hierbij ligt op hoe keizers hun macht via verschillende media laten gelden. Hierover publiceerde hij in het Nederlandse taalgebied Romeinse keizers. De macht van het imago (Amsterdam 2009). Daarnaast is Olivier Hekster lid van het bestuur van OIKOS, Nederlands nationale onderzoeksschool voor klassieken.

Op het Augustus-en-het-Oostencongres zal Olivier Hekster spreken over de verschillende manieren waarop de eerste Romeinse keizer in het Oosten werd weergegeven.

Miguel John Versluys

Miguel John Versluys is universitair hoofddocent Klassieke en Mediterrane Archeologie aan de Universiteit Leiden. In 2001 promoveerde hij aan diezelfde universiteit op Romeinse representaties van Egypte en de Nijl in het bijzonder. Zijn speciale interesse gaat uit naar culturele interactie in het Romeinse en Hellenistische Middellandse Zeegebied, het nabije Oosten en Egypte. Hij leidt momenteel een VIDI-project over de rol van Egypte in de Romeinse wereld. In 2012 ontving hij de Zenobia Essayprijs voor zijn artikel ‘Egypt as part of the Roman koinè: mnemohistory and the Iseum Campense in Rome’ (2012).

Op het Augustus-en-het-Oostencongres zal Miguel John Versluys spreken over de figuur Augustus in de hoedanigheid van Hellenistisch vorst en Egyptisch farao.

David Rijser

David Rijser is universitair docent Latijn aan de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde in 2006 op een studie naar de relatie tussen de visuele cultuur van de Renaissance en de (vaak Latijnstalige) literatuur van die periode: Raphael’s Poetics. Art and Poetry in High Renaissance Rome. In januari verschijnt bij de Bezige Bij van zijn hand een lijvige studie over antiekenreceptie en de culturele canon. Hij heeft zich intensief met de Augusteïsche cultuur beziggehouden, in het bijzonder in verband met het werk van Vergilius. Rijser schrijft regelmatig voor de boekenbijlage van NRC Handelsblad.

Op het Augustus-en-het-Oostencongres zal David Rijser spreken over de augusteïsche receptie van de hellenistische culturverschijnselen en in het bijzonder de verbanden tussen Augustus’ Rome enerzijds, en Pergamum en Alexandrië anderzijds.

Diederik Burgersdijk

Diederik Burgersdijk is als senior onderzoeker en docent Latijn verbonden aan de Radboud Universiteit te Nijmegen en als gastonderzoeker aan het Allard Pierson Museum. Hij is gespecialiseerd in de historiografie en retorica van Rome in de vierde eeuw na Christus. Voorts is hij voorzitter van de Stichting Zenobia, waarvoor hij, samen met Willemijn Waal, Constantinopel, Mozaïek van de Byzantijnse Metropool (Leiden 2011) en Alexander en Darius. De Macedoniër in de Spiegel van het Nabije Oosten (Hilversum 2013) redigeerde.

Op het Augustus-en-het-Oostencongres zal Diederik Burgersdijk spreken over de augusteïsche politiek van Constantijn en de christelijke interpretatie van Vergilius’ 4e Ecloge in de Late Oudheid.

Nathalie de Haan

Nathalie de Haan is universitair docent Oude Geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Van 2000 tot 2006 was zij achtereenvolgens medewerker en hoofd van de afdeling Oudheid van het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome. In die jaren promoveerde zij op een studie naar Romeinse privébaden (2003). Ook redigeerde ze met Stephan Mols het boek Cultuurgeschiedenis van de oudheid (Zwolle 2012). Van februari tot en met juni 2014 was ze Research Fellow aan het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study), waar ze onderzoek deed naar de vraag hoe archeologisch onderzoek en cultureel erfgoed samenhingen met uiteenlopende ideeën over ‘cultural citizenship’ in het fascistische Italië van de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw.

Op het Augustus-en-het-Oostencongres zal Nathalie de Haan spreken over de receptie van Augustus en het Romeinse imperium als rechtvaardiging van de koloniale expansie van de eenheidsstaat Italië in Noord-Afrika (Libië) en de Egeïsche Zee (Dodekanesos), van Mazzini tot het fascisme.

Sicilië congres

Poster Siciliëcongres KLEIN met vroegboekkorting

Voldaan kijken we terug op het congres over Sicilië van 26 oktober. Met meer dan 250 betrokkenen hebben we mogen genieten van een bijzonder succesvolle dag. Lezingen die het tijdvak tussen de oude Grieken en de Cosa Nostra besloegen hebben ons jaarlijks congres van waardevolle inhoud voorzien, waarvoor nogmaals grote dank aan de sprekers. Na een herhaaldelijk dankwoord aan het organiserend comité, de sprekers, de mede-organisatoren en onze sponsor Labrys is het op deze plaats niet allermnst gepast ons laatste dankwoord te richten aan al de bezoekers en donateurs. Hoeveel inzet er ook van de andere partijen gevraagd wordt, het verloop van het jaarlijks congres is kansloos zonder uw aanwezigheid en steun. Uw betrokkenheid bij Stichting Zenobia zorgt er dan ook voor dat haar werkzaamheden voortgezet kunnen worden en we vol goede moed voorbereidingen kunnen treffen voor een nieuw congres in het najaar van 2014.

Voorjaarscongres: De Zwarte Zee

Collage2

In de uitverkochte Nina van Leerzaal van het Allard Pierson Museum in Amsterdam vond op vrijdag 11 april het  Zenobia Voorjaarsymposium plaats onder de titel De Zwarte Zee: Steppevolkeren in de spiegel van de Griekse beschaving. Dit was in het kader van de tentoonstelling De Krim: Goud en Geheimen van de Zwarte Zee. Vier top-onderzoekers werden hierbij in de gelegenheid gesteld hun werk te presenteren, waarbij archeologische, taalkundige en literaire aspecten van dit gebied de revue passeerden.
Wij danken alle aanwezigen voor hun komst en aandacht. Natuurlijk hopen wij u weer te kunnen begroeten op zaterdag 1 november 2014 voor het grote jaarlijkse Zenobiacongres over keizer Augustus.

Zevende Zenobiacongres: Sicilië, begeerd en bevochten

Locatie: Aula van de Universiteit van Amsterdam

Datum: 26 oktober 2013

Voor wie de rijkgeschakeerde geschiedenis van het Middellandse Zeegebied in al haar historische en culturele rijkdom wil leren kennen, is er wellicht geen beter vertrekpunt dan Sicilië. Nergens anders hebben alle culturen van de Mediterranée zozeer hun sporen nagelaten: Griekse tempels en Romeinse steden staan er nog steeds naast Arabische paleizen en Romaanse kathedralen; Staufische burchten en barokke pleinen naast Spaanse kazernes en de monumenten van de Italiaanse eenheid. Als het grote kruispunt van de Middellandse Zee is Sicilië altijd door vreemde machten «begeerd en bevochten», vanuit alle windstreken steeds weer gekoloniseerd en veroverd. Achtentwintig eeuwen lang heeft het eiland, strategisch gelegen in het hart van de Middellandse Zee, als stille getuige van de wereldgeschiedenis al die invloeden in zich opgenomen. Het resultaat is een unieke smeltkroes van culturen, die ook nu nog het leven op Sicilië bepaalt.

Vandaag de dag dankt Sicilië haar faam vooral aan de maffiafilms, het spectaculaire landschap van de Etna, de azuurblauwe zee en haar ongelooflijk rijke keuken. Het eiland dat we kennen van Il Gattopardo is echter niet te doorgronden zonder een brede blik op haar gelaagde geschiedenis. Het Zevende Zenobiacongres is daarom gewijd aan die ongekende historische rijkdom en de talrijke invloeden waaruit het moderne Sicilië is geboren. Het wordt een dag over de confrontatie tussen alle wisselende bewoners en veroveraars, zowel onderling, als in relatie tot het eeuwige gegeven van Sicilië’s geografische positie. Er is ruime aandacht voor mythologie, geschiedenis, literatuur, kunstgeschiedenis, muziek en politiek, vanuit oostelijk én westelijk perspectief, van de oudheid tot heden.

Programma (klik op een naam voor een toelichting op betreffende spreker)

10.00 Welkom door Diederik Burgersdijk
10.20 Keynote: Prof. Dr. David Abulafia – The Kingdom of Sicily: from Arab-Norman kingdom to Latin kingdom.

11.20 – 11.40 Koffiepauze

11.40 Henk Singor – Griekse tirannen op Sicilië: een apart soort?
12.10 Casper de Jonge – Sicilië en de geboorte van de Griekse Retorica.
12.40 Jacqueline Klooster – Begin, Muzen, de bucolische zang. Sicilië als geboortegrond van de pastorale.

13.10 Lunchpauze

14.00 Diederik Burgersdijk – De geboorte van het imperium. Vergilius’ Aeneis V en Sicilië.
14.30 Maaike van Berkel – Sicilië door Arabische ogen.

15.00 – 15.20 Theepauze

15.20 Hein van Eekert – “Oh patria!” Rossini’s Tancredi keert terug op zijn geliefde eiland.
15.50 Marc Leijendekker – t.b.a.

Locatie: Aula, Universiteit van Amsterdam, Singel 411, 1012 XM Amsterdam.

Het Siciliëcongres is het zevende in een reeks van grote publiekscongressen over historische verhoudingen tussen het Oosten en het Westen die de Stichting Zenobia met diverse partners organiseert. De Zenobiacongressen hebben als doel de meest recente wetenschappelijke inzichten op een aantrekkelijke manier voor een groot publiek toegankelijk te maken. Dit jaar komt een vermaarde Britse geleerde speciaal voor het congres naar Nederland. David Abulafia, hoogleraar aan de universiteit van Cambridge, is auteur van o.a. The Great Sea (Penguin 2011), een epische geschiedenis van de Middellandse Zee van 3500 v.Chr. tot nu. Die zee is ook het onderwerp van de tentoonstelling Sicilië en de Zee in het Allard Pierson Museum, die in 2014 opent en waar het congres inhoudelijk bij aansluit.

Om een goede schatting te kunnen maken van het aantal bezoekers zijn we erg blij met vroege aanmeldingen. Om die reden is de toegangsprijs € 2,50 lager bij aanmelding vóór 1 oktober. Aanmelden voor het congres

Het Siciliëcongres wordt georganiseerd door de Stichting Zenobia in samenwerking met:

APM-UVA_logo_zwartjpg
logo Ambassadeurs KNIRLogo EOLlogo Dante AmsterdamLogo Nkv - VOOR WITTE ACHTERGROND

En mede mogelijk gemaakt door:

logo Labrys

Zesde Zenobiacongres

Locatie: Aula van de Universiteit van Amsterdam

Datum: 3 november 2012

Op 3 november 2012 vond in de Aula van de Universiteit van Amsterdam het congres Troje: de stad, de oorlog, de legende plaats, georganiseerd door de Stichting Zenobia in samenwerking met diverse partners. Het drukbezochte congres sloot aan bij de grote publiekstentoonstelling over Troje in het Allard Pierson Museum van de Universiteit van Amsterdam. Negen sprekers, onder wie de vermaarde Trojespecialist prof. Frank Kolb van de Universität Tübingen (die speciaal voor het congres naar Nederland kwam) belichtten zeer uiteenlopende aspecten van het debat om de historiciteit van Troje en het Nachleben van de fascinerende stad aan de Hellespont in literatuur en cultuur.res: Troje – De Stad. De Oorlog. De Legende.

Banner Troje

We kijken terug op een geslaagde congresdag en willen via deze weg nog een laatste maal alle bezoekers, partners en medewerkers bedanken voor hun betrokkenheid. Het congres is een treffend voorbeeld van de doelstellingen van de stichting, die zich bezig houdt met relaties tussen Oost en West vanaf de oudheid en de doorwerking daarvan in later tijd. Naast de rijke archeologische context van het historische Troje in het noordwesten van Klein-Azië staat op de congresdag met name de Homerische traditie centraal, alsmede de vroege Hettitische teksten die de Trojaanse oorlog in een historisch perspectief plaatsen. Tenslotte is er ook ruim aandacht voor de receptie van Troje, met name in de Middeleeuwen en in het Osmaanse Rijk.

Programma

Ochtendprogramma: Troje – Feit en Fictie

10.00 Floris van den Eijnde – Welkom en introductie
10.05 Frank Kolb – Phantom-Trojans at the Dardanelles?
12.50 Eric Moormann – Stichting Zenobia

11.00 Koffie

11.30 Gert Jan van Wijngaarden – Troje en andere verhalen. Epische archeologie?
11.50 Willemijn Waal – Van Alaksandu van Wilusa tot Alexander van Ilios. Troje en de Trojaanse Oorlog in Hettitische bronnen
12.10 Jorrit Kelder – De Achijawa kwestie
12.30 Floris van den Eijnde – Troje. Tussen Achilles en Alexander

13.00 Lunch

Middagprogramma: Het voortleven van Troje in latere tijden

14.00 Mathieu de Bakker – Homerus en de vereeuwiging van het vergankelijke Troje
14.30 Christiaan Caspers – Troje in de Griekse Tragedie
15.00 Ludo Jongen – Achilles: een onbehouwen rouwdouw

15.30 Thee

15.50 Gunay Uslu – Homerus, Troje en Turkije
16.40 Lucinda Dirven – Uitreiking Zenobia Essayprijs
16.50 Nawoord voorzitter Zenobia

Dit congres wordt mede mogelijk gemaakt door:

Toekenningen

Vijfde Zenobiacongres: De Etrusken en de Zee

BootfibulaLocatie: Aula der Universiteit van Amsterdam
Datum: Zaterdag 29 oktober 2011

Stichting Zenobia zal in aansluiting op de tentoonstellingen in het Allard Pierson Museum te Amsterdam en het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden een eendaags congres organiseren over de Etrusken, in overeenstemming met de doelstelling van de stichting de betrekkingen tussen het Europese Westen en het AziatischeOosten in de oudheid en later tijden te bestuderen. Zoals ook eerder congressen over Zenobia (2008), Constantinopel (2009) en Alexander en Darius (2010) zullen verschillende onderwerpen aan de orde komen, zoals geschiedenis, archeologie, religie, taal en receptie.

De leidende idee bij de dag is het contact van de Etrusken met andere, ook overzeese volken, in het bijzonder de oosterse. In dit verband is taalverwantschap van belang, als ook de vermeende Lydische herkomst, waarvoor Herodotus een belangrijke bron is. Hoewel deze herkomst omstreden is in de wetenschap, zijn er toch onherroepelijk verbanden aan te wijzen, bijvoorbeeld op het gebied van taal en godsdienst. Ook de contacten met de Carthagers en de Griekse steden in Zuid-Italië krijgen de volle aandacht. De trait d’union in de trias oorlog – handel – herkomst is de zee, die in belangrijke mate heeft bijgedragen aan het ontstaan van een bescheiden macht ten Noorden van de Tiber. Ook contacten naderbij, met Rome en andere Italische volken, en de Romeinse receptie van godsdienst en cultuur vormen een belangrijk thema.

Het Allard Pierson Museum in Amsterdam en het Rijksmuseum voor Oudheden te Leiden organiseren de tentoonstelling ‘Etrusken: Vrouwen van Aanzien, Mannen met Macht’.

Programma

10.00 Henk Singor – Historisch overzicht: externe contacten.
10.30 Bouke van der Meer – Adonis in de Etruskische wereld. Transmissie van een mythe van oost naar west.
11.00 Patricia Lulof – Macht in beeld. Tempels en godinnen in de Etruskische cultuur.

11.40 koffie

12.10 Diederik Burgersdijk – Mastarna, koning van Rome.
12.35 Bouke van der Meer – Het Etruskisch en het Lemnisch. Over de etnische formatie der Etrusken.
13.00 Mededelingen

13.10 lunch

14.00 Rosita Steenbeek – Etrurië
14.35 Alex de Voogt – De Etruskische dobbelsteen: kansen voor de archeologie
15.05 Erik Schoonhoven – Het ontstaan van de Etruskische mythe in Florence
15.35 René van Beek – Mannen met macht – vrouwen van aanzien
15.50 Nawoord